Thursday, April 30, 2015

Appikonda

                          అప్పికొండ శ్రీ సోమేశ్వర స్వామి ఆలయం 

దక్షిణ భారత దేశంలో అత్యధిక శివాలయాలు అగస్థ్య మహర్షితో ముడిపడి ఉంటాయి.  
ఆయన తరువాత అంతే స్థాయిలో కపిల మహాముని కూడా ఎన్నో శివ లింగాలను ప్రతిష్టించారు అని ఆయా ప్రదేశాల పురాణ గాధలు విశదీకరిస్తున్నాయి. 
తిరుపతిలో ఏడుకొండల పాదాల వద్ద ఉన్న "కపిల తీర్థం" ఆయన పేరు మీదగా ఏర్పడినదే!
మహర్షి కొంతకాలం ఇక్కడి కొండ గుహలో తపమాచారించారని అంటారు. 

దీనికి సమానమైనది, కపిల మహర్షి  వంద లింగాలు ప్రతిష్టించిన మరో దివ్య క్షేత్రం ఒకటి మనరాష్ట్రంలోనే ఉన్నది.
అదే "అప్పికొండ".

 దక్షిణ దేశం అంతా పర్యటిస్తూ మహర్షి ఆంధ్ర దేశ ఉత్తర భాగాన ఉన్న సముద్ర తీరం చేరారట.
సాగరం పక్కనే ఉన్న పర్వతాన్ని సాలగ్రామ శిలా రూపంగా గుర్తించిన కపిల మహర్షి అక్కడ ఒకే రాత్రిలో నూటొక్క లింగాలను ప్రతిష్టించాలని నిర్ణయించుకొన్నారట.
శుచిగా ఆసనం మీద కూర్చొని తదేక ధ్యానంలో ఉంది తన తపశక్తిని ధారపోయడం వలన లింగోద్భవ సమయం నుండి లింగాలు ఉద్భవించడం ఆరంభమైనదట.

 నూరు లింగాలు ఉద్భవించే సమయానికి తెల్లవారి పోయినదట.
నిరాశ చెందిన కపిలుడు తన యాత్రను కొనసాగించారట. తాపసి ఈ క్షేత్రానికి ఒక లింగం అప్పుగా  ఉన్నందున నాటి నుండి "అప్పు కొండ" అని పిలవసాగారు. కాల క్రమంలో అప్పికొండగా మారింది.

తరువాత చాలాకాలం మరుగునపడి పోయినది.
పదకొండవ శతాబ్దంలో కుళోత్తుంగ చోళ మహారాజు కళింగ దేశం మీదకు సాగించిన దండ యాత్రలో విజయం సాధించారట.
తిరుగు ప్రయాణంలో చోళ చక్రవర్తి ఈ క్షేత్ర పురాణ గాధ తెలుసుకొకొన్నారట.
చోళులు శివ భక్తులు. 




శత శివ లింగాలలో ముందుగా వెలసిన శ్రీ సోమేశ్వర స్వామి తో పాటు మిగిలిన లింగాలకు ఆలయాలు నిర్మించాడట ఒకటవ కుళోత్తుంగ  చోళ చక్రవర్తి.
ఆలయాల నిర్వహణకు ఎన్నో భూములను, ఎంతో ధనాన్ని ఏర్పాటు చేసారట.


 సముద్ర తీరంలో ఉండటం వలన అద్భుతంగా నిర్మించబడిన ఆలయాలు కొంత కాలానికి ఉప్పుగాలికి కొంత మేర తమ రూపాలను కోల్పోవడమే కాకుండా ఇసుక క్రింద కప్పబడి పోయాయి.


 సుమారు ఐదు వందల సంవత్సరాల క్రిందట పశువుల కాపరులకు ఆలయ శిఖర భాగం కనపడినదట.
త్రవ్వగా ఆలయం బయల్పడినది.
చాలాకాలం అలానే ఇసుకలో మార్గం చేసి స్థానికులు సదాశివుని దర్శించుకొనే వారట.

 నెమ్మదిగా ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో జరిపిన త్రవ్వకాలలో మొత్తం మూడు ఆలయాలు బయటపడినాయి.
విశాఖ ఉక్కు ఆంధ్రుల హక్కు అన్న నినాదంతో ఏర్పాటైన స్టీల్ ప్లాంట్ నిర్మాణ సమయంలో భక్తులు ఆలయాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేసారు.


పాత కట్టడాన్ని ఏమాత్రం కూల్చకుండా, మార్చకుండా ప్రధాన ఆలయం మీద పై కప్పుగా మరో నూతన నిర్మాణాన్ని నిర్మించారు. క్రింద పాత నిర్మాణాలను చూడవచ్చును.




 అప్పికొండను పంచ లింగ క్షేత్రం అంటారు. అయిదు లింగాలు ఉండే క్షేత్రం గా ప్రసిద్ది.
కాక పోతే ప్రధాన ఆలయంలోనే ఉన్న మరో ఉపాలయం, వెలుపల ఉన్న రెండు ఆలయాలతో కలిసి నాలుగే ఉంటాయి. అయిదో లింగాన్ని నిధుల మీద ఆశతో దుండగులు భిన్నం చేసారట.
ఇక్కడ మొత్తం నాలుగు నందులు ఉంటాయి. నాలుగూ నాలుగు రకాలుగా ఉంటాయి.
శ్రీ సోమేశ్వర స్వామికి ఎదురుగా ఉన్న నంది అన్నిటికన్నా పెద్దగా, జీవకళ ఉట్టిపడుతుంటుంది.
మెడలో గంటలు, ఇతర అలంకరణలు బహు చక్కగా చెక్కారు.




ద్వారపాలకులు, అర్ధ మండపంలో ఉన్న నటరాజ విగ్రహం ఏంటో సుందరంగా ఉంటాయి.
ముఖ్యంగా నటరాజ మూర్తికి చెక్కిన నగల చెక్కడం అబ్బురపరుస్తుంది.
గర్భాలయంలో నేల మీద ఉన్న పానువట్టం మధ్యలో స్పటికలింగ రూపంలో శ్రీ సోమేశ్వర స్వామి భక్తుల పూజలు అందుకొంటారు.
అప్పికొండ లో ప్రతి ఒక్కరూ స్వయంగా అభిషేకాలు జరుపుకొనే అరుదైన అవకాశం లభిస్తుంది.








ప్రాంగణంలో గణపతి మరియు శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య స్వామి ఉపాలయాలు కలవు. 
అమ్మవారి సన్నిధి మరియూ నవగ్రహ మండపం లేవు. 



నిత్య పూజలు, మాస శివరాత్రి, కార్తీక మాస పూజలు ఘనంగా చేస్తారు.
శివరాత్రికి వేలాదిగా భక్తులు శ్రీ సోమేశ్వర స్వామిని దర్శించుకోడానికి చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుండి తరలి వస్తారు.

చరిత్రకు నిలువెత్తు సాక్ష్యంగా కనిపించే ఆలయాలు ఆధ్యాత్మికకు ప్రతీకలు కాగా చక్కని సముద్ర తీరం ప్రకృతి అందాలకు నిలయం.
అత్యంత ప్రశాంత వాతావరణం నెలకొని ఉండే అప్పికొండ కు స్టీల్ ప్లాంట్ నుండి సులభంగా రహదారి మార్గంలో చేరుకోవచ్చును. అదే విధంగా విశాఖపట్టణం బస్సు స్టాండ్ నుండి, ఆర్కే బీచ్ నుండి, గాజువాక నుండి అప్పికొండకు సిటీ బస్సులు లభిస్తాయి.
స్థానికంగా ఏమీ లభించవు. కనుక మంచి నీళ్ళు, తినడానికి కావలసినవి వెంట తీసుకొని వెళ్ళడం తప్పనిసరి.
పూజారి శ్రీ నాగరాజు ఉదయం పదకొండు గంటల వరకు ఆలయంలో ఉంటారు.



చరిత్రకు ప్రతి రూపమైన అప్పికొండను అభివృద్ధి పరచవలసిన అవసరం ఎంతైనా కలదు.
నమః శివాయః !!!!